آفاکسیم (سفیکسیم)
سفیکسیم یک آنتیبیوتیک از دسته سفالوسپورینهای نسل سوم است که برای درمان عفونتهای باکتریایی مانند عفونتهای دستگاه تنفسی، مجاری ادراری، گوش میانی، و سوزاک به کار میرود. این دارو با مهار ساخت دیواره سلولی باکتری، باعث از بین رفتن آنها میشود و به صورت خوراکی در اشکال قرص و سوسپانسیون در دسترس است.
cefixime
موارد مصرف سفکسیم
عفونتهای دستگاه تنفسی:
سفکسیم در درمان عفونتهای تنفسی فوقانی مانند سینوزیت و فارنژیت بهکار میرود.
همچنین در عفونتهای تنفسی تحتانی مانند برونشیت حاد و پنومونی بهویژه در بیماران حساس به پنیسیلین مفید است.
عفونتهای دستگاه ادراری:
سفکسیم برای درمان عفونتهای ادراری مانند سیستیت و پیلونفریت (عفونت کلیه) توصیه میشود.
عفونتهای منتقله از راه جنسی:
بهویژه در درمان سوزاک غیرپیچیده، سفکسیم به عنوان گزینهای جایگزین در بیماران حساس به سایر داروها استفاده میشود.
عفونتهای گوش و آلرژیهای مرتبط:
در برخی موارد عفونتهای گوش میانی که ناشی از عوامل باکتریایی هستند نیز با سفکسیم درمان میشوند.
موارد بالینی سفکسیم به زبان ساده
در عمل بالینی، سفکسیم به خاطر اثربخشی بالا و تحملپذیری مناسب خود، یک گزینه درمانی محبوب است. به زبان ساده، این دارو در شرایط زیر انتخاب میشود:
عفونتهای باکتریایی:
سفکسیم برای درمان عفونتهایی که توسط باکتریهایی مانند Escherichia coli (عامل اصلی عفونتهای ادراری)، Klebsiella pneumoniae (عامل مهم پنومونی) و Haemophilus influenzae (عامل عفونتهای تنفسی) ایجاد میشوند، استفاده میشود.
بیماران حساس به پنیسیلین:
اگر فردی نسبت به پنیسیلین حساسیت داشته باشد، پزشک ممکن است به جای آن از سفکسیم استفاده کند، چرا که این دارو به عنوان یک جایگزین امن و مؤثر شناخته میشود.
بیماران با مشکلات کلیوی نسبی:
در بیمارانی که کلیههایشان به طور کامل کار نمیکند، چون سفکسیم عمدتاً از طریق کلیه دفع میشود و متابولیسم آن محدود است، پزشک با تنظیم دقیق دوز، از آن استفاده میکند تا خطر تجمع دارو و عوارض احتمالی کاهش یابد.
۱. جذب
زیستدستیابی: زیستدستیابی خوراکی حدود ۴۰-۵۰% است و تحت تأثیر غذا قرار میگیرد.
مصرف همراه با غذا ممکن است تأخیر در زمان رسیدن به حداکثر غلظت سرمی (Tmax) ایجاد کند.
حداکثر غلظت پلاسمایی
پس از مصرف ۴۰۰ میلیگرم خوراکی، Cmax در ۲ تا ۶ ساعت به حدود ۲٫۵ تا ۴٫۹ میکروگرم بر میلیلیتر میرسد.
شکل سوسپانسیون زیستدستیابی بالاتری نسبت به قرص دارد.
۲. توزیع
حجم توزیع: حدود ۰٫۶ تا ۱٫۱ لیتر بر کیلوگرم است.
اتصال به پروتئینهای پلاسما: حدود ۶۵% به آلبومین سرمی متصل میشود.
اتصال دارو به پروتئینها متوسط است، بنابراین بخش آزاد دارو قادر به نفوذ به محل عفونت خواهد بود.
نفوذ به مایعات بدن و بافتها:
مایع جنب (پلورال): نفوذ متوسط
مایع مفصلی (سینوویال): نفوذ متوسط
ترشحات برونشیال: نفوذ قابل قبول
مایع مغزی-نخاعی (CSF): نفوذ ضعیف (برای درمان مننژیت توصیه نمیشود)
۳. متابولیسم
متابولیسم محدود:
سفکسیم عمدتاً بدون تغییر از کلیه دفع میشود و متابولیسم قابل توجهی ندارد.
متابولیسم کبدی ناچیز است، بنابراین تداخلات فارماکوکینتیکی مرتبط با آنزیمهای کبدی مانند CYP450 مطرح نیست.
۴. دفع
نیمهعمر
حدود ۳ تا ۴ ساعت در افراد سالم
در نارسایی کلیوی (CrCl <30 mL/min)، نیمهعمر ممکن است تا ۱۱ ساعت افزایش یابد
دفع کلیوی
۵۰-۵۵% دارو از طریق کلیه و عمدتاً بهصورت تغییرنیافته دفع میشود.
فیلتراسیون گلومرولی و ترشح توبولی نقش اصلی در دفع دارند.
نیاز به تنظیم دوز در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی (GFR <60 mL/min) وجود دارد.
✅ دفع غیرکلیوی:
حدود ۱۰% دارو از طریق صفرا و مدفوع دفع میشود.
در بیماران نارسایی کلیوی شدید، دفع صفراوی ممکن است افزایش یابد.
سفکسیم ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد. این تداخلات بر اساس شدت به صورت زیر طبقهبندی میشوند:
تداخلات ماژور:
وارفارین (ضدانعقادها): مصرف همزمان ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد؛ نظارت INR ضروری است.
تداخلات متوسط:
آنتی اسیدها (مانند آلومینیوم هیدروکسید و منیزیم هیدروکسید): ممکن است جذب سفکسیم را کاهش دهند؛ فاصله زمانی بین مصرف توصیه میشود.
پروبنیسید: با کاهش دفع کلیوی، سطح سفکسیم را افزایش میدهد؛ نیاز به تنظیم دوز دارد.
تداخلات مینور:
داروهای ضدافسردگی یا ضد تشنج مانند فنیتوئین؛ تأثیر از نظر بالینی معمولاً ناچیز است.
آفاکسیم ® (سفیکسیم)
راهنمایی های عمومی برای بیمار:
این دارو جهت درمان بیماری فعلی شما تجویز گردیده است، لذا ازمصرف آن درموارد مشابه یا توصیه آن به دیگران خودداری کنید
قبل از مصرف این دارو درموارد زیر با پزشک مشورت کنید:
درصورت داشتن حساسیت به داروهای خانواده پنی سیلین ها ،سفالوسپورین ها یا داروهای دیگر،غذاها،مواد محافظ و رنگ ها.
درصورت مصرف همزمان الکل و فرآورده های حاوی الکل،آنتی بیوتیک های آمینوگلیکوزید،داروهای ضد انعقاد،دی پیریدامول
هپارین، پنتوکسی فیلین، والپروئیک اسید و پروبنسید.
درصورت ابتلاء به بیماری های کبدی،کلیوی،گوارشی، مشکلات خونی و فنیل کتونوری
مصرف در بارداری وشیردهی:
مصرف دارو دردوران بارداری و شیردهی باید با نظر پزشک متخصص باشد.
هشدار:
دارو را در فواصل زمانی منظم میل کرده و دوره درمان را کامل کنید.
درصورت عدم بهبود بیماری بعد از گذشت چند روز ازمصرف دارو،پزشک خود را درجریان قراردهید.
دارو را می توان با معده خالی یا پرمیل نمود ولیکن درصورت بروز تحریکات گوارشی، آن را همراه غذا میل نمایید.
درصورت اسهال شدید با پزشک معالج تماس بگیرید و از مصرف داروهای ضداسهال دراین شرایط بدون مشورت با پزشک جدا خودداری کنید.
این دارو ممکن است باعث بروز اختلاتی درتست های اندازه گیری قند ادرار شود. لذا قبل از تغییر رژیم غذایی یا تغییر مقدار مصرف داروهای پایین آورنده قندخون ، باپزشک خود مشورت کنید.
مقدار و نحوه صحیح مصرف دارو:
مقدار مصرف هردارو را پزشک تعیین می کند ولی مقدار مصرف معمول این دارو به شرح ذیل است:
بزرگسالان:
برای عفونت های باکتریایی ۲۰۰ میلی گرم هر ۱۲ساعت یکبار یا ۴۰۰ میلی گرم روزی یکبار.
برای درمان گنوره آ یک تک دوز ۴۰۰ میلی گرم
کودکان ۶ ماهه تا ۱۲ ساله کمتر از ۵۰ کیلوگرم:۴ میلی گرم به ازای هر کیلو گرم وزن بدن هر ۱۲ ساعت یکبار یا ۸ میلی گرم وزن بدن یکبار در روز.
اطفال زیر۶ ماه: مقدار مصرف توسط پزشک تعیین می شود.
دارو را در فواصل زمانی منظم میل کرده و دوره درمان راکامل نمایید.
طرز تهیه سوسپانسیون:
ابتدا شیشه را تکان داده تا ذرات پودر ازهم باز شوند. سپس آب جوشیده سرد شده را در دو مرحله تا خط نشانه به پودر اضافه نموده و هر بار شیشه را به خوبی تکان دهید تا سوسپانسیون یکنواخت بدست آید.
قبل از هربار مصرف شیشه را به خوبی تکان دهید.
قبل و بعد ازهر بار مصرف پیمانه را به خوبی بشویید.
پس از هر بار مصرف درشیشه را محکم ببندید.
دوز فراموش شده:
درصورت فراموش کردن یک نوبت دارو به محض به یادآوردن آن را مصرف کنید.اما درصورت نزدیک بودن به نوبت بعدی، مطابق قبل دارو را مصرف کرده و مقدار آن را دو برابر نکنید.
عوارض جانبی :
هر دارویی به موازات اثرات درمانی ممکن است باعث بروز بعضی عوارض ناخواسته نیز شود،اگرچه همه این عوارض در یک فرد دیده نمی شوند. درصورت بروز عوارض زیر باپزشک یا دارو ساز مشورت نمایید.
عوارضی که نیاز فوری به توجهات پزشکی دارند:
مدفوع تیره، دردسینه، تب ولرز، اشکال در ادرار کردن، تنفس کوتاه، گلودرد، نقاط سفید یا زخم روی لب یا دردهان، خونریزی یا کبودی غیرمعمول، ضعف یا خستگی غیرمعمول، کرامپ و تحریکات شکمی همراه با درد شدید، اسهال آبکی وشدید(شاید همراه باخون)، کهیر، قرمزی و خارش پوست، پوسته پوسته شدن پوست، تشنج، کاهش اشتها، تهوع واستفراغ، زرد شدن پوست یا چشم ها.
عوارضی که به مرور زمان وبا تطابق بدن با دارو ازبین می روند ولی درصورت تداوم یا تشدید نیاز به توجه پزشکی دارند:
اسهال متوسط،سردرد،زخم دردهان وزبان، کرامپ شکمی ملایم، خارش و ترشحات واژن
مسمومیت:
درصورت مصرف اتفاقی بیش از مقدار توصیه شده سریعا به پزشک یا مراکز درمانی مراجعه نمایید.
شرایط نگهداری:
دارو را دور از دسترس کودکان نگهداری نمایید.
پودر خشک جهت سوسپانسیون، قرص ها و کپسول ها را دردمای کمتر از۳۰ درجه سانتی گراد، دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری نمایید.
سوسپانسیون آماده شده تا ۱۴ روز در یخچال قابل نگهداری است. پس ازاین مدت باقیمانده را دور بریزید.
سوسپانسیون آماده شده را از یخ زدگی محافظت نمایید.
ازمصرف داروهای تاریخ گذشته خودداری نمایید.
شکل دارویی:
کپسول: حاوی ۲۰۰و۴۰۰میلی گرم سفیکسیم(به صورت تری هیدرات)
قرص روکشدار: حاوی ۲۰۰ و۴۰۰ میلی گرم سفیکسیم (به صورت تری هیدرات)
پودر جهت تهیه سوسپانسیون خوراکی: حاوی ۱۰۰میلی گرم سفیکسیم (به صورت تری هیدرات)در۵ میلی لیتر در بسته بندی با حجم ۵۰ و ۱۰۰ میلی لیتر