گرما و رطوبت بهترین محیط را برای قارچ ها فراهم می سازد. عفونت قارچی به وسیله عواملی به نام قارچ (fungi) ایجاد می شود. قارچ ها توده ای از سلول های شبه گیاهی هستند و شامل قارچ خوراکی و کپک و…می باشند. ولی برخلاف سایر گیاهان نمی توانند غذای مورد نیازشان را از طریق آب و خاک و هوا تهیه کنند و انگل گیاهان، حیوانات و انسان ها می شوند.
قارچ ها به طورمعمول در نواحی گرم و مرطوب زندگی می کنند و این مناطق در بدن انسان ها شامل نقاطی نظیر لابه لای انگشتان، کشاله ران ها و زیر پستانها می باشد. تقریبا تنها %50از قارچ ها واقعا مضر می باشند و معمولا افراد وقتی دچار ضعف سیستم ایمنی می شوند و یا وقتی درحال مصرف داروهای آنتی بیوتیک (ضدباکتریها) هستند به عفونت قارچی مبتلا می شوند. برخی از عفونتهای قارچی شایع عبارت است از:
کچلی یا Ring Worm ، پای ورزشکاران یا (Athlete’s foot) و قارچ کشاله رانها که اغلب ورزشکاران به آن مبتلا می شوند.
تمام آنچه در بالا گفته شد، توسط گونه Tinea اتفاق می افتد. هرچند که این عفونت ها در شرایط عادی تهدیدکننده حیاط و خطرناک نیستند، ولی می توانند ناراحتی های زیادی را برای فرد پدیدآورند. این عفونت ها می توانند از فرد مبتلا به سایر افراد سرایت کنند و در اثر تماس با حیوانات آلوده به این قارچ ها و یا تماس با سطوح آلوده ، حمام آلوده و… ایجاد شوند. کچلی یا Ring worm بر خلاف نام انگلیسی اش اصلا به معنای وجود نوعی کرم در بدن شما نیست، بلکه به دلیل ضایعاتی قرمز رنگ شبیه Ring یا حلقه در پوست ناحیه درگیر می باشد. این ضایعات بیشتر در نواحی از بدن که دچار تعریق می شود، در پوست سر و یا در بافتها به دنبال تماس با عامل عفونی، به وجود می آیند.
کچلی بیشتر در بچه ها اتفاق می افتد و می تواند بارها فرد را دچار عود کند و غالبا توسط داروهای موضعی OTCکه بدون نیاز به دستور پزشک توسط داروخانه ها در دسترس افراد قرار می گیرد و شامپوها درمان می شود.
گاهی اوقات ممکن است کچلی بر اساس شدت، نیاز به درمان ضد قارچ خوراکی پیدا کند. کچلی ها غالبا با درمان چهار هفته ای (روزی یکبار) درمان می شوند، ولی درصورت عدم بهبود و یا تشدید به صورت افزایش میزان قرمزی، تورم، سوزش و خارش نیاز به مراجعه به پزشک را ایجاب می کند.
نکاتی برای پیشگیری از ابتلا:
پوست: پوست و پاهایتان را تمیز و خشک نگه دارید.
پوست سر: مرتبا موهایتان را شامپو کنید به خصوص بعد از اصلاح
نکات بهداشتی: هرگز حوله، شانه سر و سایر وسایل بهداشتی و لباسهای زیر را با دیگران به اشتراک نگذاریدو پس از هر بار استفاده بشویید و به خوبی خشک کنید.
پاها: در باشگاههای ورزشی، استخرها و اتاق های رختکن هرگز بدون کفش یا صندل راه نروید.
تماس با حیوانات: هرگز حیواناتی را که دارای نقاطی از کچلی در میان موهای بدنشان هستند لمس نکنید.
پای ورزشکاران: پای ورزشکاران یاAthlete’s foot یک عفونت قارچی شایع می باشد که فضاهای بین انگشتان پاها را درگیر می سازد. پاهایی که زیاد تعریق دارند یا اینکه بلافاصله پس از شنا و حمام به خوبی خشک نمی شوند، کفشهای تنگ، جوراب های پلاستیکی که جریان هوا را برقرار نمی کنند و هوای گرم همگی عوامل خطر ابتلا به عفونت قارچی پا و انگشتان پا هستند که باعث رشد و پخش شدن عفونت می شوند. پا برهنه راه رفتن در مکانهایی نظیر حمامهای عمومی، استخرها و اتاق های رختکن می توانند باعث عفونت قارچی پا شوند. درمان عفونت قارچی لابلای انگشتان Athlete’s foot غالبا شامل داروهای OTC است. و مراجعه به پزشک در موارد عفونت های جدی تر و مقاوم تر توصیه می شود. درمان های OTCغالبا ظرف مدت دو تا چهار هفته عفونت را از بین می برند.
جهت پیشگیری از ابتلا:
1 -پاهای خود را روزانه به طور کامل ( به خصوص نواحی بین انگشتان) بشویید.
2- از صندل یا دمپایی برای مواقعی که در حمام های عمومی، استخرها، اتاق های رختکن هستید استفاده کنید.
3 – جوراب های تمیز و از جنس کتان بپوشید و آن ها را روزانه تعویض کنید. از مصرف جوراب های با الیاف مصنوعی اجتناب کنید.
4- از وسایل شخصی و دمپایی ها و کفش های دیگران استفاده نکنید.
5 – ناخن انگشت شصت پا را تمیز و کوتاه نگه دارید.
خارش ورزشکاران: یک عفونت قارچی است که ناحیه تناسلی، داخل رانها و باسنها را درگیر می کند. و معمولا باعث یک ضایعه قرمز رنگ، حلقوی شکل و خارشدار می شود. این بیماری به این دلیل خارش ورزشکاران نامیده می شود که عامل اصلی ایجاد آن تعریق شدید بدن است و چون غالبا ورزشکاران حین کار دچار تعریق شدید می شوند این بیماری بیشتر در ورزشکاران دیده می شود ولی هر فردی را که دچار تعریق شدید در این نواحی باشد، (به خصوص در افراد چاق) میتواند درگیر کند.
درمان: درمان این مورد از عفونت قارچی نیز میتواند از طریق تجویز داروهای موضعی ضد قارچ و تمیز و خشک نگه داشتن منطقه آلوده انجام گیرد. در موارد مقاوم تر و جدی تر می توان از درمان های خوراکی ضد قارچ نیز استفاده کرد.
جهت پیشگیری نواحی اطراف ناحیه تناسلی را تمیز و خشک نگه دارید. از لباس هایی که پوست این نواحی را تحریک کند و یا خیلی سفت در برگیرد پرهیز کنید. لباسهای ورزشی، شلوارهای جین و شلوارهای تنگ را مرتبا بشویید. اگر مستعد ابتلابه این عفونت ها هستید از پودرهای ضد قارچ پس از حمام استفاده کنید.
10 نکته مهم بهداشتی برای جلوگیری از عفونتهای شایع در تابستان:
1- در طول روز مرتبا دستهایتان را بشویید و اگر به آب دسترسی ندارید از محلول های آنتی میکروبیال و یا ضدعفونی کننده های حاوی الکل استفاده کنید
2- دستها و بازوها را (نواحی بالاتر از آرنج) بلافاصله قبل از شروع ورزشهایی که در آن ها تماس بدن وجود دارد نظیر کشتی و یا استفاده از وسایل ورزشی در باشگاه ها با مواد ضدعفونی کننده و یا با حوله های آغشته به موادی مانند کلرهگزیدین پاک کنید این کار تا 6ساعت پس از استفاده امکان انتقال عفونتهای پوستی را منتفی می سازد.
3- بلافاصله (حتی الامکان هرچه زودتر) پس از ورزش کردن دوش آب گرم بگیرید و از شوینده های آنتی میکروبیال که حاوی %4 کلرهگزیدین هستند استفاده کنید. این ماده عواملی نظیر استافیلوکک مقاوم به متیسیلین را از زمان استفاده تا 6ساعت بعد از بین می برد.
4- وسایل ورزشی تان را به خوبی تمیز کنید و از مواد پاک کننده حاوی آنتی میکروب جهت شستشو یا پاک کردن این وسایل استفاده کنید و صبر کنید تا کاملا خشک شوند.
5- زخم های پوستی تان را با یک باند یا چسب کاملا تمیز بپوشانید و در صورت بروز ترشح یا قرمزی در اطراف زخم یا بروز علائم شبیه به سرماخوردگی در بدنتان حتما زخم تان را به پزشک نشان دهید.
6- لباسها و حوله های آلوده را در پاکت های جداگانه قرار دهید نه در کوله تان
7- لباس ها و حوله هایتان را با بالاترین درجه ممکن آب شستشو دهید و قبل از استفاده از خشک شدن آن ها مطمئن شوید.
8- لباس ها و وسایل شخصی تان را به کسی قرض ندهید یا از کسی قرض نگیرید.
9- به علائمی نظیر قرمزی، ترشح زرد رنگ، تورم و… که در عفونتهای نظیر زرد زخم، کچلی یا عفونت استافیلوککی در بدن دیده می شود توجه کنید.
10- در صورتی که در یک اردو یا کمپ دچار تب سری، بثورات پوستی، گزش حشرات یا زخم دردناک شدید با یک فرد آگاه از نظر مسائل بهداشتی مشورت کنید.
