الکل و ضد عفونی اتاق تمیز

وسايلي كه در ضدعفوني استفاده مي شوند مانند دستمالها و تي هاي مورد استفاده، همچنين اتصالات و قطعات اسپري الكل، ممكن است توسط اسپورها آلوده شوند و اين آلودگي توسط اين ادوات پخش شود. كاملا واضح است وقتي كه دستمال ها، ذرات سخت و ميكروبي را به خود جذب كرده اند، اثر الكل ممكن است كاهش يابد، لذا دستمال ها و هر ابزاري كه براي ضدعفوني در نواحي بحراني استفاده مي شوند مي بايست قبل از فرايند ضدعفوني با الكل ،استريل شوند.​

بازه زماني مورد نياز براي عملكرد ضدعفوني کننده

نكته مهم در مورد تاثير ضدعفوني كننده ها، زمان تماس است تا بطور كامل اثربخش باشند. تعيين مدت زمان تماس معمولاً يك تعادل بين زماني كه ضدعفوني كننده براي كاهش بار ميكروبي لازم دارد و زماني كه تجهيز مورد نظر به سطح تميزي مورد نظر مي رسد مي باشد. براي نواحي كه سرعت عمل بسيار مهم است ضدعفوني كننده الكلي بايد حداقل ظرف 1دقيقه اثر كند و بايد قبل از اينكه اپراتور بخواهد در يك نقطه حساس و بحراني مداخله كند، تبخير شود ولي براي مناطقي كه ضدعفوني كننده براي سطوح كمتر بحراني استفاده مي شود زمان تا 4ساعت مي تواند افزايش يابد. البته واضح است كه مرطوب نگه داشتن سطوح در طول اين مدت زمان صحيح نبوده و ممكن است در اين مدت آلودگي دوباره به الكل وارد شود.

پس بهترين راه حل اين است كه زمان لازم براي ضدعفوني سطوح ً مختلف كاملا معتبر شود و توصيه مي شود كه زمان تماس حتماً تست شود و ارزيابي گردد. اگر برخي كارخانجات قصد تغييري در شرايط دارند كه ممكن است روي زمان تماس تاثير گذارد يا قصد داشته باشند كه زمان تماس را كوتاهتر كنند، مي بايست ارزيابي و معتبر سازي مجدد انجام گيرد.

ارزيابي اثرات ضدعفوني کننده

تاثير ضدعفوني كننده هاي اتاق تميز از طريق پايش محيطي ،اندازه گيري مي شود. پايش ميكروبي، برنامه اي است كه تعداد وقوع ميكروارگانيسم هاي زنده و پارتيكل هاي غير زنده نظير گرد و غبار و سلول هاي پوستي را تعيين مي كند. آناليز روند اطلاعات پايش محيطي يك شاخص فراهم مي كند كه اگر برنامه ضدعفوني اتاق تميز به سمت و سوي خارج از كنترل پيش رود، اقدامات لازم لحاظ شود.

Viable Monitoring  سطوح رويكرد زيادي در ارتباط با ارزيابي تاثير ضدعفوني سطوح فراهم مي كند و براي مشخص كردن سطح باكتري و وجود قارچ در مكان هاي تعريف شده در طول يك مرحله ويژه در فرآيند و پركردن محصول،در نظر گرفته مي شود. علاوه براين براي پاسخ به برخي سوالات نظير اينكه ميكروارگانيسمها با چه تعداد ،چه زماني و چرا به وقوع مي پيوندند، طراحي مي شود.

برنامه پايش ميكروبي بطور نرمال به وسيله واحد ميكروبيولوژي كنترل مي شود و فركانس مناسب و دوره مانيتورينگ را براساس رويكرد Risk Assessment تعيين مي كنند.

تهيه الكل % 70براي استفاده در اتاق تميز

امروزه الكل به عنوان يك كنترل كننده آلودگي در clean roomدر برابر ميكروارگانيسم ها پذيرفته شده است . محلول هايي از الكل كه اشعه دهي نشده اند و يا با فيلترهاي استريل، فيلتر نشده اند بسيار مستعد آلودگي با اسپورها هستند بنابراين استريليزاسيون الكل قبل از استفاده از آن فاكتور بسيار مهمي است و الزامي است كه قبل از استفاده براي سطوح در مناطق بحراني در فرايند آسپتيك، از اسپور پاك شود كه اين مورد اغلب با استفاده از فيلترهايي membraneانجام مي گيرد و پس از آن الكل مي تواند بدون مشكل نگهداري شود.

همانطور كه در راهنماهاي GMPذكر شده است، استريليزاسيون در كلاس هاي Aو B الزامي است ولي در ساير كلاس هاي اتاق تميز، توصيه شده كه انجام پذيرد. مطالعاتي كه از مدتها قبل از سال 1990انجام گرفته است نشان مي دهد كه اثر بخشي الكل در غلظت %70كه با آب رقيق شده است در حداكثر مقدار خود قرار دارد. وجود آب براي تاثير الكل بر روي پروتئين ها و زمان از بين بردن ميكروارگانيسم ها بسيار مهم است ولي هر نوع آبي براي رقيق سازي الكل خالص، قابل استفاده نمي باشد و فقط WFIبراي فرآيند رقيق سازي توصيه شده است زيرا احتمال وجود اندوتوكسين در محصول نهايي را كاهش مي دهد و استفاده از هر نوع آب ديگري غير از ،WFIريسك ورود اندوتوكسين را افزايش مي دهد. استريليزاسيون الكل بطور ويژه يا يكي از دو روش زير بدست مي آيد:

Aseptic-Strilising Filtration.1

Terminal-Gamma Irradiation.2

روش آسپتيك در فعاليتهايي كه in-houseهستند با در نظر گرفتن تجهيزات و مهارت هاي لازم بسيار استفاده مي شود. هزينه اين روش نسبتاً بالاست ولي در اين روش با استفاده از فيلتر كردن ،بخش مهمي از آلودگي هاي زنده و غير زنده از مايع جدا مي شود. اپراتورها قبل از استفاده از فيلترها بايد آن ها را استريل كنند و تست integrityفيلترها طبق برنامه از پيش تعيين شده مي بايست انجام پذيرد و قبل از استفاده integrityفيلترها بايد صحه گذاري شده و تاييد شود.

از عوامل تاثير گذار مهم بر روش اسپتيك مي توان موارد ذيل را نام برد:

.1بازرسي و تاييد مخازن نگهداري

.2استريل كردن ملزومات مانند نازل اسپري كننده

.3تست نفوذ پذيري همه فيلترها

.4فيلتر كردن ماده اوليه و محصول نهايي

.5استريل كردن فيلتر 0/2ميكرون

.6استفاده از WFIو هزينه هاي توليد آن و فيلتر 0/2ميكرون

.7معتبر سازي تمام اجزاي فرايند توليد و تكميل مستندات براي هر بچ

روش Terminal-Gamma Irradiation  : روش ديگري است كه استفاده كنندگان از اتاق تميز را مطمئن مي سازد كه ضدعفوني كننده هاي استريل خريداري شده، قابليت استريل كردن مداوم را دارا هستند. درجه استريليزاسيون بطور مستقيم مرتبط با مقدار اشعه جذب شده به وسيله مواد است كه بايد انرژي كافي براي از بين بردن ميكروارگانسيم ها را دارا باشد و نبايد آنقدر زياد باشد كه باعث ايجاد مواد ناخواسته گردد. انتخاب يكي از اين دو روش ،بستگي به براوردهاي اقتصادي و حجم و اندازه توليدات يك كارخانه دارد.

معتبرسازي و صلاحيت دهي اثر ضدعفوني کننده

تعدادي روش اجرايي استاندارد ملي و بين المللي در مورد تست هاي تاثير ضدعفوني كننده ها به چاپ رسيده است. استانداردها يك روش كلي كه بتوان براي همه ضدعفوني كننده ها ،كاربرد داشته باشد ارائه نداده اند، بنابراين اطمينان به گواهينامه هاي شركت هاي سازنده مانعي نداشته و در صورت انجام تست هاي صلاحيت دهي قابل ارجاع مي باشند.

سازمان هاي نظارتي انتظار دارند كارخانجات دارويي يك ارزيابي از اثر بخشي ضدعفوني كننده ها داشته باشند. صلاحيت دهي يك ضدعفوني كننده از طريق اجراي تست هايي كه نشان دهند ضدعفوني كننده قادر به كاهش بار ميكروبي مشاهده شده مي باشد، انجام مي پذيرد. براي انجام اين تست از سطوح تلقيح شده استفاده مي شود و پس از گذشت زمان تماس تعيين شده كه ضدعفوني كننده در معرض سطوح تلقيح شده قرار مي گيرد ميكرو ارگانيسم هاي باقي مانده بازيابي مي شوند، پس از مقايسه نمونه هايي كه در معرض ضدعفوني كننده قرار نگرفته اند با نمونه هايي كه در معرض قرار گرفته اند صلاحيت ماده ضدعفوني كننده براي كاهش بارميكروبي، ارزيابي مي شود. صلاحيت دهي اثر ضدعفوني كننده بايد مستندي را فراهم كند كه روشن كننده اين مطلب است كه فعاليت قارچي و باكتريايي با استفاده از اين ضدعفوني كننده از بين خواهد رفت.

صحه گذاری اثر ضدعفونی کننده ها

در استفاده از ضدعفونی كننده ها، تست صحه گذاری برای بررسی اثر بخشی ضدعفونی كننده ها با استفاده از سطوح تلقيح شده از همان مواد مورد استفاده در اتاق توليد و با يك آلودگی مشابه، انجام می گيرد. پليت تماسی نشان دهنده اين مطلب است كه فعاليت آلاينده ها با استفاده از ضدعفونی كننده ها ، پس از يك زمان فعاليت مشخص شده از بين رفته است. تست صحه گذاری در ابتدا و زمانی كه روش های نظافت و ضدعفونی ثابت و صلاحيت دهی نشده اند انجام می شود. تكرار صحه گذاری ضدعفونی كننده ها در مواردی كه نگهداری اتاقهای تميز به طور روشن صلاحيت دهی شده اند،لازم نيست.

انجام ضدعفونی با استفاده از پرسنل آموزش ديده

بر اساس رويكردهاي اتاق تميز ،عمليات ضدعفوني معمولاً به وسيله پرسنل اتاق تميز در مناطق بحراني صورت مي گيرد. اين پرسنل به خوبي آموزش ديده و رفتار و نحوه كار با ضدعفوني كننده ها به اندازه جزئيات عمليات ضدعفوني كه در SOPها ذكر مي شود، اهميت دارد. روش هاي ضدعفوني بايد به خوبي تعريف و مستند شوند بطوريكه پروتكل نگاشته شده شامل برنامه زمان بندي، مسئوليت ها و انواع روش هاي تهيه عوامل ضدعفوني كننده باشند.

زماني كه اطمينان مستند به وجود آيدكه آلودگي ميكروبي و قارچي و اسپورها در سطوح ضدعفوني شده به حداقل رسيده است مي توان گفت شرايط آسپتيك بوجود امده است. چنين شرايطي مي تواند در طول فرآيند آسپتيك كه ريسك آلودگي سطوح حساس و بحراني نمي تواند به كلي از بين برود اعمال گردد. متن فوق مروري بر لزوم و نحوه ضدعفوني در فضاها و تجهيزات توليدي است كه بخش كليدي از كنترل آلودگي اتاقهاي تميز مي باشد.