شستشوی ویال ها، یکی از فرایندهایی است که قبل از فرایند پرکنی در یک خط تولید محصولات داروئی Parentral انجام می شود. امروزه خط تولیدی این گونه محصولات به صورت Compact Line می باشد.
این سیستم شامل یک دستگاه شستشو، تونل حرارتی و ماشین پرکنی می باشد. ماشین های شستشوی ویال یا همان دستگاه ویالشوئی به صورت های مختلفی طراحی و استفاده می شود که در ادامه توضیح داده شده است ولی در این دستگاهها از هوای فشرده فیلترشده (دارویی) Purified Waterو W.F.I برای شستشوی ویال ها استفاده می شود.
جهت تائید کارایی ماشین ویالشویی، آلودگی زدایی ویال ها با تست های مربوطه بر روی انواع سایزهای ویال های مورد استفاده باید صورت پذیرد. از آنجایی که سطوح داخلی ویال در تماس مستقیم با پودر تزریقی می باشد و هرگونه ذرات خارجی، میکروارگانیسم، گرد و غبار، آلاینده های شیمیائی و نیز اندوتوکسین باقیمانده در ویال می تواند مستقیما به پودر منتقل گردد لذا معتبرسازی فرایند شستشوی ویال از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.
اگر چه پس از شستشوی ویال ها، استریلیزاسیون و پایروژن زدائی آنها با حرارت خشک انجام می شود، ولی در صورتی که فرایند شستشو نتواند آلاینده های شیمیایی را از بین ببرد، و یا ذرات و پارتیکل های غیرجاندار را حذف کند، می تواند منجر به ایجاد امراض یا مشکلاتی در انسان یا حیوان که از دارو استفاده می کند شود. بنابراین در فرایند شستشوی ویال می بایست ذرات و نیز آلاینده های شیمیایی حذف شوند تا ایجاد خطر برای کیفیت محصول ننمایند.
همانگونه که در راهنمای FDA, 21CFRاشاره شده است: ظروف محتویات محصولات دارویی استریل (ویال) و درب آنها باید قبل از استفاده برای مصارف دارویی، استریل شده و پایروژن زدایی به طور کامل انجام گیرد، تا اطمینان حاصل شود که برای مصرف مورد نظر مناسب است. راهنمای FDAبرای کارخانجات تولید کننده پودرهای دارویی استریل اینگونه بیان می کند: پس از تعیین نوع و ابعاد ویال ها و نگهداری آنها در شرایط مناسب، با اقدام به شستشو و استریلیزاسیون و دپایروژناسیون آنها فرایند شستشو معتبر خواهد شد.
انواع دستگاه های ويالشويی:
به طور کلی سیستم های ویالشویی دارای سه نوع متفاوت می باشند که عبارتند از:
In-Line Washing Machines
در این سیستم ها ماشین ویال شویی به صورت ردیف های خطی ویال ها را می شوید و توالی شستشو ردیف به ردیف انجام می شود.
Rotary Washing Machines
در این سیستم ماشین ویالشویی به صورت دوار بوده و ویالها به دور یک محور که نازال ها نیز به آن متصل هستند، به دسته های کوچک (مثلا 8تایی) تقسیم شده و ویالها به صورت وارونه قرار می گیرند، و نازال با حرکت به داخل ویال آب و هوا را با توالی شستشو و در حرکت به دور محور دایره ای به داخل ویال ها تزریق می کند.
Exterior Vial Washers
این سیستم یک دستگاه جداگانه است که جهت شستشو باید ظروف را به داخل آن انتقال داد. این دستگاه ها برای ظروف با تعداد کم کاربرد دارند.
خصوصيات آب مورد استفاده در ويالشويی:
آب مورد استفاده در سیستم ویالشوئی . W.F.Iمی باشد. یک سیکل کامل ویالشوئی شامل چندین مرحله شستشوی سطوح داخلی و خارجی ویال می باشد. سطوح خارجی ویال و سطوح داخلی ویال به ترتیب طی چندین مرحله با . P.Wشستشو داده شده ولی در آخرین مرحله شستشوی سطوح داخلی ویال می بایست با .W.F.I انجام شود.
پارامترهای مورد بررسی در سيستم ويالشويی:
پارامترهایی که در ارزیابی سیستم ویالشویی می بایست مد نظر قرارگیرد، به شرح زیر می باشد:
– فشار آب برگشتی و یکنواختی فشار اسپری
– فشار آب تازه و یکنواختی فشار اسپری
— فشار هوای فشرده و یکنواختی فشار اسپری
-فاصله نازل آب و نازل هوا تا کف ویال ( Centerبودن نازل ها)
– مدت زمان اسپری شدن آب
– حجم آب و هوای مورد استفاده در هر بار اسپری
– مدت زمان اسپری شدن هوای فشرده
– دمای آب مورد استفاده جهت شستشو (در صورتی که سیستم قابلیت تنظیم دما را داشته باشد).
این پارامترها در زمان انجام معتبرسازی عملکرد ویالشویی باید به صورتی طرح ریزی گردد که بدترین حالت شستشو در نظر گرفته شود.
شرايط مطابق با بدترين و نامناسبترين حالت Worst Case
کلیه شرایط اعمال شده در معتبرسازی دستگاه ویالشویی بر اساس بدترین شرایط می باشد. جهت انتخاب Worst Caseمدت زمان اسپري شدن (آب تازه، آب برگشتي و هوا) ملاك قرار مي گیرد که این مدت زمان اسپری شدن به عوامل زیر بستگی دارد:
– سایز ظرف (ویال) ( به لحاظ ارتفاع و حجم ویال ها) هر چه سایز ویال بزرگتر باشد مدت زمات اسپری شدن افزایش می یابد. (وزن ویال و جنس آن)
-سرعت دستگاه ویالشویی بر اساس تولید ویال تمیز هر چه سرعت تولید بیشتر باشد زمان ماندگاری ویال در داخل ویالشویی و در نتیجه زمان اسپری نازل ها کاهش می یابد.
آلاينده ها:
به دلیل اینکه سطح داخل ویال در تماس مستقیم با محصول دارویی است، آلودگی در صورت موجود بودن در ویال وارد محصول می شوند. هر گونه ذرات خارجی یا گرد و غبار و یا آلاینده های شیمیایی و میکروبی و نیز میزان اندوتوکسین باقیمانده احتمالی در ویال، مستقیما به پودر منتقل می گردد، بنابراین باید جهت تضمین کیفیت دارو از شستشوی ویال ها اطمینان حاصل کرد.
فرايند معتبرسازی:
در بعضی از صنایع داروسازی از ردیابی بقایای اثر مواد رنگی که در شستشو استفاده شده است، جهت بررسی عملکرد صحیح و کامل دستگاه به طور چشمی استفاده می گردد. ولی این روش یک روش کیفی بوده و نمی توان مقدار بقایای ذرات و گرد و غبار و اندوتوکسین و دیگر آلاینده های شیمیایی را اندازه گیری نمود. بنابراین برای اندازه گیری میزان آلودگی ویال ها در معتبرسازی از روش Spikeاستفاده می شود. سه مطالعه جهت بررسی آلودگی برای هر نوع ویال انجام می گیرد. در هر مطالعه جهت تکرار پذیری کار، سه بار کارایی سیستم مورد ارزیابی قرار می گیرد.
آزمون های مورد استفاده جهت بررسی كارايی دستگاه ويالشويی:
تست پارتيکل:
این تست جهت مطالعه میزان آلودگی پارتیکل ویال ها انجام می شود که بعد از شستشو باید میزان پارتیکل تا حد استاندارد کاهش یابد.
تست آلودگی شيميايي:
تست آلودگی شیمیایي جهت مطالعه میزان آلودگی شیمیایی ویالها با غلظت مشخص انجام می شود.
تست اندوتوكسين:
این روش جهت تعیین اثربخشی فرایند ویالشوئی، بر اساس کاهش اندوتوکسین در ویال می باشد. باتوجه به اینکه در آخرین مرحله هر فرایند ویالشوئی، از WFIاستفاده می شود لذا کاهش میزان اندوتوکسین در ویال باید در محدوده اندوتوکسین آب WFIباشد.
تست بار ميکروبی:
تعیین میزان بار میکروبی ویال ها پس از شستشو و مقایسه آن با بار میکروبی قبل از فرایند شستشو نیز از پارامترهای تعیین کارایی ماشین ویالشوئی می باشد. در این تست سطوح داخلی ویالها با استفاده از Pepton Waterشستشو داده شده و شمارش میکروبی مایع فوق بیانگر بار میکروبی سطوح داخلی ویال می باشد.
نحوه نمونه برداری از ويالهای آلوده :
ویال های شسته شده باید با دقت با دستکش و پنس در بسته بندی استریل، عاری از ذره به همان شکل که از دستگاه خارج می شود، برداشته شده و برای آنالیز آلاینده ها ( مواد شیمیایی، اندوتوکسین و ذرات ) آماده گردد. برای این کار باید تعداد مورد نیازی رابر شسته شده و استریل شده جهت بستن درب ویال هایی که باید مورد آزمایش قرار گیرند، آماده شود. از آنجا که آلوده کننده های خارجی روی میزان آلودگی ویال اثر می گذارند باید دقت خاصی در جمع آوری ویال ها در هنگام خروج از دستگاه انجام شود.
مستندات معتبرسازی ويالشويی:
علاوه بر ثبت کلیه روند انجام تست ها و نتایج آزمون و تغییرات حاصله در سیستم، درج موارد زیر در مستندات مربوط به معتبرسازی الزامیست:
تعداد نمونه و سایز ویال، و نحوه جمع آوری یا چیدمان ویال های نشان دار در ویالشویی را ثبت نمائید.
محدوده کلیه فرایندها و پارامتر های تجهیزات از قبیل (تنظیم نقاط نازل هوا و آب، سرعت، توالی، ترتیب زمانی و )… ثبت گردد.
فشار و کیفیت هوای فشرده و آب WFIو PWو هدایت الکتریکی آن، همچنین دمای آب باید حتما ثبت گردد.
سرعت ماشین ( Vials/Min ) و زمان اسپری شدن هوا و آب باید در مستندات ثبت گردد.
مشخصات فیلتر ها و مدارك کالیبراسیون آنها و سایر موارد از قبیل گیج های فشار و کلیه مواردی که نیاز به کالیبراسیون دارد، باید موجود باشند.
آلارمها:
بعد از اینکه دستگاه بر اساس DQو توصیه های شرکت سازنده و نیز اصول GMPکالیبره و نصب شد. آلارم ها و کنترل های عمومی باید در مرحله OQچک گردد.
معتبرسازی مجدد:
مسلمآ تغییر در شرایط معتبر هر یک از پروسه هاي فوق میتواند امکان ایجاد آلودگي در محصول را مهیا کند. لذا زمانی که در دستگاه ویالشویی تغییراتی از قبیل فشار آب تازه و ورودی یا فشار هوای فشرده، فاصله نازل تا کف ویال، تغییر فشار در طول زمان شستشو و مواردی مشابه که بر کیفیت شستشو تاثیرگذار بوده، ایجاد شود حتما باید معتبرسازی مجدد انجام گیرد.
