نقرس یک بیماری التهابی مفصل است که در نتیجه رسوب کریستال های مونوسدیم اورات در مفاصل ایجاد می شود و منجر به درد و تورم شدید مفصل می شود. این بیماری در غالب موارد در افرادی که میزان مواد پورینی رژیم غذاییشان بالا باشد دیده می شود . به همین دلیل این بیماری را در گذشته بیماری شاهان می نامیدند.
در این بیماری سطح اسید اوریک سرم غالبا بالا می باشد این بیماری از هزاران سال پیش شناخته شده و اولین بار مصریان این بیماری را شرح دادند. پس از آن پزشکان یونان آن را بیماری Unwalkable نامیدند، چون در این بیماری درد شدید در مفاصل پا ، توانایی راه رفتن فرد را به شدت مختل می کند و در نهایت پزشکان رم دریافتند که این بیماری با مصرف زیاد مشروبات الکلی و غذاهای چرب و گوشتی ارتباط دارد. امروزه می دانیم که این بیماری در همه افرادی که در مصرف مواد غذایی گفته شده زیاده روی کنند، بروز نمی کند و حتما باید یک استعداد ژنتیکی برای بروزش وجود داشته باشد.
علایم و نشانه های بیماری
درد بسیار شدید و ناگهانی مفصل:
در هنگام حمله بیماری مفصل مبتلا ،متورم ملتهب و دردناک می شود و حساسیت بسیار بالایی به لمس دارد. محدودیت حرکت در مفصل درگیر بدنبال التهاب و درد ایجاد می شود.
حملات عود کننده:
این بیماری در صورت عدم درمان و رعایت اصول رژیم غذایی با عودهای مکرر همراه است. حملات به مرور شدیدتر و ناتوان کننده تر می شود.
تشکیل توفوسها :
در بیماران مزمن ،کریستالهای اسید اوریک در زیر پوست جمع می شوند که تجمعات نوک تیزی را ایجاد می کنند که توفوس نامیده می شود و این اجرام باعث تخریب سطح مفصلی می شود.
شیوع بیماری
این بیماری در سراسر جهان شیوع قابل توجهی دارد و میزان شیوع آن بدلیل تغییر رژیم غذایی، افزایش شیوع چاقی، پرفشاری خون و دیابت نسبت به گذشته افزایش داشته است.
سن شیوع بیماری غالبا در سنین بالای ۴۰ در مردان و در زنان در سنین پس از یائسگی است و در افراد با سابقه ی خانوادگی بسیار مثبت و یا در افرادی که دچار برخی بیماریهای متابولیک هستند، در سنین پایین تری مشاهده می شود. این بیماری در مردان شیوع بالاتری دارد و در زنان بدلیل نقش محافظت کننده هورمون استروژن تا قبل از منوپاز شیوع بسیار کمی دارد و با افزایش سن و در دوران منوپاز بیشتر دیده می شود ولی در مردان سن شیوع پایین تر و شیوع بیشتر است.
تشخیص بیماری
تشخیص این بیماری غالبا بر مجموعه ای از علایم بالینی تستهای آزمایشگاهی و تصویربرداری استوار است.
آنالیز مایع مفصلی: استاندارد طلایی تشخیص این بیماری نمونه برداری از مایع مفصلی و مشاهده مستقیم زیر میکروسکوپ برای مشاهده کریستالهای مونو سدیم اورات است.
سطح اسید اوریک سرم : اگرچه که بالا بودن اسید اوریک غالبا برای نقرس تشخیص دهنده است ولی بالا بودن آن همیشه با بیماری در افراد همراه نیست.
روشهای تصویربرداری مانند X-ray ,CT، sono می توانند نشانگر کریستالهای اورات و تخریب مفصل بخصوص در بیماران مزمن باشند.
درمان
برای درمان بیماری نقرس روی بهبود حملات، پیشگیری از بروز حملات بعدی و کاهش اسید اوریک تمرکز می کنیم تا میزان ناتوانی و آسیب مفصلی را به حداقل برسانیم و بازگشت فرد به زندگی عادی را سرعت ببخشیم.
درمان فاز حاد بیماری
1-NSAIDs : داروهای ضدالتهابی غیر استروییدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن برای کاهش درد و التهاب
2 -Colchicine : یک داروی ضد التهاب است که بخصوص در صورت مصرف در مراحل اولیه حمله به شکل موثری التهاب و تخریب را کم می کند.
3-Corticosteroids در مواردی که دو داروی بالا موثر نباشند یا ممنوع باشند از کورتیکواستروییدها استفاده می کنیم.
درمانهای طولانی مدت
درمانهای کاهنده اسیداوریک سرم
مهارکننده های گزانتین اکسیداز مانند آلوپورینول و فبوكسوستات که تولید اسیداوریک را کاهش می دهند.
عوامل اوریکوزوریک: مانند پروبنسید که باعث ترشح کلیوی اسیداوریک می شوند.
تنظیم سبک زندگی
رژیم غذایی
کاهش مصرف مواد غذایی پورینی مانند گوشت قرمز، حلزون، الکل، نوشیدنی های شیرین
کنترل وزن برای داشتن بدن متناسب و بدون اضافه وزن ریسک بیماری را پایین می آورد. نوشیدن مقادیر زیاد آب کمک به دفع کلیوی اسید اوریک اضافی می کند. ورزش منظم ضمن رعایت این اصل که نباید فشار زیادی به مفاصل وارد کرد با کنترل وزن و تقویت عضلات به بهبود بیماری کمک می کند.
