10 عدد
تزریقی
500mg
پودر برای تهیه محلول غلیظ جهت انفوزیون ۵۰۰ میلیگرم و ۱ گرم
ونکومایسین یک آنتیبیوتیک قوی است که برای درمان عفونتهای باکتریایی جدی (بهویژه باکتریهای مقاوم) تجویز میشود. این دارو صرفاً جهت مصرف در بیمارستان است.
پیش از مصرف، در موارد زیر با پزشک مشورت کنید:
حساسیت: سابقه حساسیت به این دارو یا هر نوع ماده دیگر.
بیماریهای زمینهای: ابتلا به نارسایی کلیوی یا مشکلات شنوایی.
تداخلات دارویی: مصرف داروهای آمینوگلیکوزید (جنتامایسین)، آمفوتریسین B، آسپرین، سیسپلاتین، سیکلوسپورین، فوروزماید (لازیکس)، دگزامتازون و آنتیهیستامینها.
ونکومایسین در گروه C بارداری قرار دارد. مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی تنها با تشخیص و نظر مستقیم پزشک مجاز است.
روش مصرف: این دارو هرگز نباید به صورت عضلانی تزریق شود (باعث مرگ بافت و درد شدید میشود)؛ مصرف فقط به صورت انفوزیون وریدی یا داخل صفاقی است.
سمیت کلیوی و گوشی: در افراد مسن، نوزادان نارس و بیماران کلیوی، خطر آسیب به کلیه و شنوایی بیشتر است؛ لذا تنظیم دقیق دوز و پایش سطح خونی دارو الزامی است.
نشت بافتی: هنگام تزریق باید مراقب بود دارو به بافتهای اطراف رگ نشت نکند.
بزرگسالان: ۵۰۰ میلیگرم هر ۶ ساعت یا ۱ گرم هر ۱۲ ساعت (به صورت انفوزیون وریدی).
نوزادان و کودکان: دوز بر اساس وزن و سن نوزاد (هفته اول یا اول تا چهارم) توسط پزشک محاسبه و در فواصل ۸ تا ۱۲ ساعته تزریق میشود.
حل کردن پودر: به ویال ۵۰۰ میلیگرم، ۱۰ میلیلیتر و به ویال ۱ گرم، ۲۰ میلیلیتر آب مقطر اضافه کنید.
رقیقسازی: محلول حاصل را مجدداً در ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیلیتر سرم نرمال سالین (۰.۹٪) یا دکستروز ۵٪ رقیق کنید.
زمان تزریق: محلول نهایی باید حداقل طی ۶۰ دقیقه یا بیشتر انفوزیون شود تا از بروز واکنشهای ناگهانی (مانند سندرم مرد قرمز) جلوگیری شود.
شایعتر: تغییر در حجم ادرار، تنگی نفس، تب و لرز، تندی ضربان قلب، قرمزی و خارش در ناحیه صورت، گردن و تنه (سندرم ناشی از تزریق سریع).
نادر و جدی: کاهش شنوایی، وزوز گوش، اسهال شدید یا خونی، و خونریزی غیرعادی.
نکته: برخی عوارض ممکن است حتی پس از قطع مصرف دارو بروز کنند.
پودر خشک در دمای کمتر از ۳۰ درجه سانتیگراد و دور از نور نگهداری شود.
محلول آماده شده باید بلافاصله رقیق و مصرف شود.
تولید شده توسط شرکت داروسازی آفاشیمی در بستهبندیهای ۱۰ عددی.
وانکومایسین یک آنتیبیوتیک اختصاصی و بسیار قوی است که به عنوان “خط آخر” درمان در برابر بسیاری از باکتریهای مقاوم به دارو شناخته میشود. این دارو بهویژه در درمان عفونتهای ناشی از باکتریهای مقاوم به متیسیلین (مانند MRSA) و عفونتهای گوارشی خطرناک ناشی از کلستریدیوم دیفیسیل (که معمولاً پس از بستری طولانی یا مصرف زیاد آنتیبیوتیک رخ میدهد) نقشی حیاتی دارد.
مهار دیواره سلولی: وانکومایسین یک داروی باکتریسید (کشتنده باکتری) است. این دارو با مسدود کردن پلیمریزه شدن گلیکوپپتیدها، مانع از ساخت دیواره سلولی باکتری شده و عملاً باعث فروپاشی سلول باکتری میشود.
طیف اثر: این دارو منحصراً بر روی باکتریهای گرم مثبت موثر است، بهویژه مواردی که به سایر آنتیبیوتیکها پاسخ نمیدهند (مانند استافیلوکوک طلائی مقاوم و استرپتوکوکوس پنومونیه مقاوم به پنیسیلین).
جذب: نکته جالب اینجاست که جذب سیستمیک این دارو پس از مصرف خوراکی بسیار کم است؛ به همین دلیل فرم خوراکی آن فقط برای عفونتهای موضعی روده (مانند کلستریدیوم) کاربرد دارد و برای عفونتهای خونی حتماً باید تزریق شود.
انتشار: دارو به خوبی در مایعات بدن (مانند مایع مفصلی، ریوی و جفت) پخش میشود. در صورت التهاب مننژ (پردههای مغز)، وانکومایسین میتواند به غلظت درمانی در مایع مغزی-نخاعی (CSF) نیز برسد.
غلظت درمانی:
اوج غلظت (Peak): بین $18$ تا $26\text{ mcg/ml}$ (دو ساعت پس از انفوزیون).
حداقل غلظت (Trough): بین $5$ تا $10\text{ mcg/ml}$ (درست قبل از نوبت بعدی).
دفع این دارو عمدتاً از طریق کلیهها (فیلتراسیون گلومرولی) انجام میشود، بنابراین وضعیت سلامت کلیه تعیینکننده اصلی سرعت خروج دارو از بدن است:
| وضعیت کلیه (کلیرانس کراتینین) | نیمهعمر پلاسمایی |
| کلیه سالم | حدود ۶ ساعت |
| نارسایی متوسط ($10-30\text{ ml/min}$) | حدود ۳۲ ساعت |
| نارسایی شدید (کمتر از $10\text{ ml/min}$) | حدود ۱۴۶ ساعت (بیش از ۶ روز) |
با توجه به نیمهعمر بسیار طولانی دارو در صورت مشکلات کلیوی (۱۴۶ ساعت)، پایش مداوم سطح خونی دارو در بیمارانی که نارسایی کلیه دارند برای جلوگیری از سمیت گوش و کلیه بسیار حیاتی است.
تداخلات دارویی ونکومایسین (ونکوجکت®) به دلیل ماهیت این آنتیبیوتیک و پتانسیل آسیب به کلیه و سیستم شنوایی، از حساسیت بالایی برخوردار است.
تغییر در سیستم گوارش: تغییر در فلور نرمال دستگاه گوارش.
تداخل با ایمنی: اختلال در پاسخ ایمنی بدن در برابر عوامل باکتریایی (بهویژه هنگام واکسیناسیون).
افزایش سمیت: تشدید پتانسیل آسیب به کلیهها (نفروتوکسیسیتی) و آسیب به شنوایی (اوتوتوکسیسیتی).
مصرف همزمان ونکومایسین با موارد زیر به دلیل خنثی کردن اثر درمانی آنها ممنوع است:
ب.ث.ژ (داخل مثانهای): ونکومایسین باعث از بین رفتن باکتریهای موجود در این فرآورده درمانی میشود.
واکسن وبا.
ونکومایسین به دلیل خاصیت آنتیباکتریال قوی، اثر فرآوردههای حاوی باکتری زنده را از بین میبرد:
واکسنها: واکسن ب.ث.ژ (ایمنیزا)، واکسن وبا، واکسن حصبه (خوراکی).
پروبیوتیکها: لاکتوباسیلوس و استریول.
سایر موارد: سدیم پیکوسولفات (ملین).
افزایش اثر سایر داروها توسط ونکومایسین:
آمینوگلیکوزیدها (مانند جنتامایسین) و کولیستیمتات: تشدید شدید خطر از کار افتادن کلیه و ناشنوایی.
داروهای شلکننده عضلانی: تشدید اثر داروهای بلاککننده عصبی-عضلانی.
افزایش سطح و سمیت ونکومایسین توسط سایر داروها:
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): مانند ایبوپروفن یا دیکلوفناک که با کاهش عملکرد کلیه، باعث تجمع ونکومایسین در بدن میشوند.
پیپراسیلین: برخی مطالعات نشاندهنده افزایش خطر آسیب کلیوی در مصرف همزمان این دو آنتیبیوتیک است.
عوامل کمپلکسساز اسیدهای صفراوی: (مانند کلستیرامین) ممکن است با متصل شدن به ونکومایسین در دستگاه گوارش (در صورت مصرف خوراکی)، مانع از اثرگذاری آن شوند.
در صورتی که بیمار همزمان با ونکومایسین، آنتیبیوتیکهای خانواده آمینوگلیکوزید یا داروهای ضدالتهاب (NSAIDs) دریافت میکند، پایش سطح سرمی ونکومایسین و بررسی روزانه عملکرد کلیه (Cr/BUN) برای جلوگیری از نارسایی حاد کلیه حیاتی است.
اگر شما نیاز به خدمات ما دارید و به دنبال مشاوره از گروه آفا شیمی هستید، میتوانید با پر کردن فرم مشاوره، با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
