در سالهاي اخير مطالعات زيادي صورت گرفته كه پيشنهاد مي كند كه روزه داري گاه به گاه، مي تواند براي بدن مفيد باشد به طوريكه يكي از پرطرفدارترين انواع رژيمهاي غذايي را تشكيل مي دهد. يكي از مشهورترين انواع رژيمهاي روزه داري رژيم ۲-۵ است كه در آن براي ۵ روز مطابق ميزان كالري مورد نياز بدن كالري مصرف مي شود و ۲ روز هم براساس رژيم روزه داري رفتار مي شود كه در آن ميزان دريافت كالري روزانه به ۲۵ درصد ميزان مورد نياز واقعي يعني حدود ۵۰۰ كالري در زنان و ۶۰۰ كالري در مردان محدود مي شود و معتقدان به اين نوع رژيم غذايي بر اين اعتقادند كه اين رژيم نه تنها باعث كاهش وزن مي شود، بلكه باعث فوائدي براي سلامتي بدن نيز مي شود. مطالعاتي كه براي رژيم هاي روزه داري صورت گرفته نشان مي دهد كه افرادي كه اين رژيم ها را تجربه مي كنند، بهبودهايي را در ميزان فشار خون، سطح كلسترول و ميزان حساسيت به انسولين تجربه كرده اند. در ژوئن ۲۰۱۴ روزنامه مديكال نيوز گزارش داد كه در يك مطالعه، يك روز روزه در هفته مي تواند ريسك ابتلا به ديابت را در ميان افراد high risckكم كند .

در يك مطالعه ديگر كه توسط دكتر والتر لونگد و همكارانش در دانشگاه كاليفرنياي جنوبي در لوس آنجلس انجام شد متوجه شدند كه روزه داري طولاني مدت تر ( ۲-۴روز) مي تواند باعث خود تنظيمي سيستم ايمني شود و سلولهاي ايمني پير را از سيستم پاك كند و سلولهاي جديد و جوان توليد كنند و اين همان روندي است كه در بدن از تخريب سلولي كه در جريان پير شدن سلولها و كمو تراپي ايجاد مي شود جلوگيري مي كند.

مزاياي بالقوه روزه داري:

وقتي بدن براي مدتي نتواند انرژي مورد نياز خود را از غذا تامين كند به سراغ گلوكزي كه در كبد و عضلات ذخيره شده مي رود و اين تقريباً ٨ ساعت پس از آخرين وعده غذايي خورده شده اتفاق مي افتد. وقتي گلوكز ذخيره شده تماماً استفاده شد، آنگاه بدن شروع به سوزاندن چربيها به عنوان منبعي از انرژي مي كند و اين منجر به كاهش وزن مي شود. هم تراز با كاهش وزن، مصرف چربيهاي ذخيره شده در عضلات، باعث كاهش سطح كلسترول نيز مي شود. از طرفي يك روند سم زدايي  نيز اتفاق مي افتد زيرا هر  سمي  كه در چربيهاي بدن ذخيره شده باشد با آزاد شدن چربيها، حل مي شود و از بدن پاكسازي مي شود. پس از چند روز روزه داري آندورفين ها نيز در بدن آزاد مي شوند و اين تاثير مثبتي بر وضعيت مود و خلق انسان مي گذارد ( برگرفته از تحقيقات دكتر رازين مهروف از دانشگاه آكسفورد)

در ضمن همانطور كه قبلا هم اشاره شد، چند روز روزه داري باعث توليد سلولهاي ايمني در بدن مي شود. وقتي شما گرسنه مي شويد بدن شما سعي مي كند انرژي ذخيره كند و يكي از كارهايي كه براي اين منظور انجام مي دهد به گردش در آوردن مجدد سلولهاي ايمني است كه در حال حاضر در گردش نيستند و حتي در معرض تخريب قرار دارند. بر اساس تحقيقات انجام شده، سيكلهاي روزه داري ۲-۴پس از ۶ ماه باعث تخريب سلولهاي ايمني پير و آسيب ديده و توليد سلولهاي جديد در موشها شده است. از طرفي اين تيم تحقيقاتي متوجه شد كه بيماران سرطاني كه سه روز قبل از نوبت شيمي درماني روزه مي گيرند از تخريب سلولهاي ايمني در امان مي مانند و منجر به توليد سلولهاي ايمني نيز مي شود. و خبر خوب آنكه در خلال روزه داري بدن خود را از شر بخشهاي خراب و آسيب ديده و ناكارآمد سيستم رها مي كند و دقيقاً به دليل همين تحقيقات و نتايج است كه عده زيادي از مردم بنا بر توصيه متخصصين تغذيه عشق و علاقه خود را براي خوردن خوراكي ها به كنار مي گذارند و اين رژيم را تجربه مي كنند. با همه آنچه كه در بالا گفته شد گروهي از بيماران هستند كه هرگز نبايد وارد چنين برنامه اي شوند كه توسط پزشكشان آگاه خواهند شد.

خطرات:

افرادي كه روزه مي گيرند غالباً دچار dehydrationيا كم آبي بدن مي شوند. بنابراين توصيه مي شود كه در طول ماه مبارك رمضان، روزه داران مقادير فراواني آب و ميوه ها و سبزيجات تازه از افطار تا سحر بخورند. از طرفي اجتناب از خوردن غذا در وعده هاي متعدد كه قبلا به آن عادت داشته ايد در چند روز اول روزه داري استرس قابل توجهي را براي بدن شما ايجاد مي كند كه مي تواند باعث اختلال در خواب شود و بنابراين اختلال خواب، بي آبي بدن، گرسنگي شديد مي تواند منجر به سر درد در روزهاي اول شود تا زماني كه شما به اين رويه عادت كنيد. عده اي از افراد به دنبال روزه گرفتن دچار احساس سوزش سردل مي شوند. (ترش كردن) در حالت عادي وقتي شما غذا نمي خوريد ميزان توليد اسيد در معده شما كاهش مي يابد ولي بوييدن غذا يا فكر كردن راجع به غذاها باعث ترشح اسيد مي شود و اين منجر به احساس سوزش در معده شما مي شود. البته ابتلا به بيماري زيادي اسيد معده ( به دلايل مختلف) نيز مي تواند باعث احساس سوزش معده يا ترش كردن در حالت ناشتايي شود كه لازم است با مصرف دارو همراه شود. از طرفي برخي افراد كه روزه گرفتن براي آنها توصيه نمي شود شامل افراد با وزن كمتر از خد نرمال، مبتلايان به ديابت تيپ ۱ و زنان باردار هستند.

اخيراً رژيم هايي به نام   fasting mimicking diet (رژيم تقليد كننده حالت روزه داري) براي افرادي كه قادر به روزه گرفتن نيستند ابداع و مورد آزمايشات زيادي قرار گرفته و نتايج مثبت قابل توجهي نيز به همراه داشته اند به طوري كه تيمهاي محقق در صدد به تاييد رساندن اين پلنهاي درماني در FADو استفاده از آنها در كلينيك براي بيماران قلبي، ،ديابتي، افراد خواهان كاهش وزن و …مي باشند.

چند توصيه:

هر روز معادل فرمول مقابل مايعات بنوشيد تا در طول روزهاي روزه داري دچار كم آبي نشويد.

 30سي سي ضربدر وزن بدن به كيلوگرم 

متخصصين تغذيه معتقدند آب مقطر بهترين نوشيدني براي زمانهاي روزه است. آب مقطر براي پاكسازي بدن از سموم بسيار موثر خواهد بود و باعث پاكسازي روده بزرگ مي شود. در ضمن آب مقطر باعث كاهش اشتهاي افراد شده، برعكس مايعات شيرين، باعث افزايش اشتها و تشنگي مي شود. در زمان روزه داري آب ميوه هاي خود را با آب مقطر رقيق كنيد. از خوردن آب پرتقال يا گوجه فرنگي اجتناب كنيد. بهترين آب ميوه ها در اين دوران شامل ليموي تازه ، كلم ، چغندر، هويج، كرفس، انگور و سيب و آب سبزيجات مي باشد. اين مواد عاليترين سم زداها مي باشند. آب كلم تازه و خام باعث ترميم زخمها، سرطان، مشكلات روده بزرگ مي شود. يك عصاره عالي ديگر عصاره تركيبي از سه هويج، دو ساقه كرفس، يك عدد شلغم، دو عدد چغندر و نصف يك عدد كلم پيچ و ۱/۴يك بوته جعفري و يك قاچ سير مي باشد.

سوپ سبزيجات بدون هر گونه سس:

براي تهيه چنين سوپي، سبزيجات شامل سير و پياز، اسفناج، سيب زميني، گوجه فرنگي، بادجان، لوبيا سبز، كرفس و تره را براي مدت ۳۰دقيقه به آرامي بجوشانيد و سپس عصاره اين سوپ را بنوشيد. خوردن هندوانه و فالوده سيب نيز توصيه شده است. به طور كلي خوردن غذاهاي سالم با طبخ صحيح و سالم، اجتناب از مصرف بيش از حد شيريني جات و سرخ كردني ها و فست فودها، استفاده از غذاي سالم آشپزخانه منزل به جاي رستورانها، نوشيدن مقاديركافي آب و مايعات مفيد ( آب سبزيجات) مصرف مقادير فراوان سالاد و سبزي در وعده غذايي افطار باعث مي شود تا در پايان يك ماه روزه داري علاوه بر ممارست بر پالايش نفس به عادتهاي بد غذايي و پرخوريها غلبه كرده و به سمت داشتن يك سبک زندگی  صحيح، و سلامت بيشتر گام برداريد.